F R A N C I S Z E K	Imię męskie	243.	^ INDEKS IMION!
____________________________________________________________________
Daty imienin Imieniny w kalendarzu, występują 117 razy	1 styczeń, 2 styczeń, 5 styczeń, 11 styczeń, 13 styczeń, 15 styczeń, 20 styczeń, 21 styczeń, 22 styczeń, 24 styczeń [Franciszek i Franciszek Salezy], 29 styczeń [Franciszek i Franciszek Salezy], 30 styczeń, 31 styczeń [Franciszek Ksawery], 6 luty, 9 luty, 16 luty, 17 luty, 18 luty, 20 luty, 1 marzec, 2 marzec, 8 marzec, 11 marzec, 14 marzec, 15 marzec, 17 marzec, 20 marzec, 22 marzec, 27 marzec, 2 kwiecień, 3 kwiecień, 4 kwiecień, 9 kwiecień, 20 kwiecień, 22 kwiecień, 30 kwiecień, 6 maj, 7 maj, 11 maj, 3 czerwiec, 4 czerwiec, 17 czerwiec, 20 czerwiec, 24 czerwiec, 25 czerwiec, 9 lipiec, 10 lipiec, 14 lipiec, 15 lipiec, 23 lipiec, 25 lipiec, 27 lipiec, 31 lipiec, 2 sierpień, 3 sierpień, 4 sierpień, 5 sierpień, 6 sierpień, 7 sierpień, 9 sierpień, 10 sierpień, 13 sierpień, 15 sierpień, 16 sierpień, 18 sierpień, 19 sierpień, 20 sierpień, 21 sierpień, 22 sierpień, 24 sierpień, 25 sierpień, 27 sierpień, 28 sierpień, 29 sierpień, 2 wrzesień, 3 wrzesień, 4 wrzesień, 7 wrzesień, 8 wrzesień, 9 wrzesień, 10 wrzesień, 11 wrzesień, 12 wrzesień, 13 wrzesień, 16 wrzesień, 17 wrzesień, 18 wrzesień, 20 wrzesień, 21 wrzesień, 22 wrzesień, 25 wrzesień, 28 wrzesień, 29 wrzesień, 30 wrzesień, 2 październik, 3 październik, 4 październik, 6 październik, 10 październik, 15 październik, 17 październik, 25 październik, 28 październik, 29 październik, 9 listopad, 20 listopad [Franciszek Ksawery], 24 listopad, 27 listopad, 28 listopad, 29 listopad, 30 listopad, 3 grudzień [Franciszek i Franciszek Ksawery], 4 grudzień, 11 grudzień, 19 grudzień [Franciszek Ksawery], 27 grudzień, 28 grudzień [Franciszek Salezy] __________________________________________ Wyróżnione daty wskazują na największą popularność imienia!
____________________________________________________________________
Pochodzenie imienia	Źródłosłowem jest germańsko-romański wyraz frank (franco): „wolny”, „wolno urodzony”, a Franciscus był to: „człowiek z plemienia Franków”. Imię utworzone przez matkę świętego Franciszka z Asyżu, z pochodzenia Francuzkę. Oznacza: „szczery”, „prosty”, „wolny” lub: „wolno urodzony”. W Polsce występuje od XIII wieku w formach Franc, Francek, Francik, Franciszek, Frank, Froncek. Franciszek Ksawery - Typowe imię podwójne obowiązujące w dawnych kalendarzach. Współcześnie drugi człon tego imienia jest często traktowany jako samodzielne imię. Franciszek Salezy - Typowe imię podwójne obowiązujące w dawnych kalendarzach. Współcześnie drugi człon tego imienia jest często traktowany jako samodzielne imię.
____________________________________________________________________
Zdrobnienia	Franc, Francik, Franio, Franek, Franuś
____________________________________________________________________
Obce formy imienia	Francis (ogólnie przyjęta forma), Frank (angielska), Franz, Franziskus (niemiecka), François (francuska), Francisco, Franco (hiszpańska), Francesco (włoska), Franko (rosyjska), František (czeska, słowacka), Franc, Franko, Franja, Franjo, Francisko (serbsko, chorwacka), Franèiček (słoweńska), Pranciškus, Pranas, Pranis, Pranys (litewska), Ransu, Frans (fińska), Ferenc (węgierska).
____________________________________________________________________
Inne formy imienia	Francek, Francik, Frank, Franko, Frano, Frąc, Frącek, Frenc, Froncek
____________________________________________________________________
Forma żeńska	Franciszka
____________________________________________________________________
Patron	Znanych jest 45 świętych o tym imieniu. Święty Franciszek z Asyżu, właściwie Giovanni Bernardone, założyciel zakonu franciszkanów, franciszkanek (II zakon) oraz III zakonu dla świeckich. Syn bogatego kupca, urodził się w 1181 roku. Wydziedziczony przez ojca, który nie aprobował jego stylu życia i rozdawania majątku ubogim, rozpoczął pracę kaznodziejską, nawołując do surowego ubóstwa i miłości bliźniego. W 1209 roku, w czasie pobytu w Rzymie, uzyskał od papieża Innocentego III ustne zatwierdzenie reguły zakonu franciszkanów. W roku 1212 wręczył habit Klarze z Asyżu, dając tym początek zakonowi „ubogich pań” (klarysek). Po powrocie z podróży misyjnej do Egiptu opracował zasady życia chrześcijańskiego dla świeckich, czym zapoczątkował ruch tercjarzy franciszkańskich. Żarliwy, pokorny, obdarzony żywą wyobraźnią (żłobek i pasterka w Greccio, kazanie do ptaków i ryb, Pieśń słoneczna), zdołał pogodzić potrzebę kontemplacji z aktywnością misyjną. Zmarł w 1226 roku. Patron Włoch, Bazylei, pokoju, tapicerów i gałęzi swego zakonu, a w Polsce Akcji Katolickiej. Papież Jan Paweł II ogłosił go także patronem ochrony środowiska. (Wspomnienie 4 października). Święty Franciszek z Paoli, franciszkanin włoski Zmarł w 1507 roku w wieku 91 lat jako pustelnik. Patron włoskich marynarzy. (Wspomnienie 2 kwietnia). Święty Franciszek Ksawery, właściwie Francisco de Javier (Xavier), jezuita hiszpański. Żył w latach 1506 – 52. Jeden z pierwszych członków zakonu i najbliższych współpracowników świętego Ignacego Loyoli. Jako misjonarz pracował w Indiach, Chinach, Japonii, na Cejlonie i Goa. Chory i opuszczony, zmarł opodal Kantonu. Spoczywa na wyspie Goa. Patron misjonarzy oraz Indii i całego Wschodu. (Wspomnienie 3 grudnia). Święty Franciszek Borgiasz, jezuita. Żył w latach 1510 – 72. Najpierw był dostojnikiem królewskim, a po śmierci żony Eleonory de Castro wstąpił do zakonu jezuitów. Zmarł w Rzymie, pochowany w Madrycie. Przystąpił do zakonu świętego Stanisława Kostki. (Wspomnienie 10 października). Święty Franciszek Caracciolo, urodził się koło Neapolu. Żył w latach 1563 – 1608. Założył Zgromadzenie Zakonne Kanoników Regularnych, dając mu surową regułę i zobowiązując do opieki nad chorymi i biednymi. (Wspomnienie 4 czerwca). Święty Franciszek Solano, misjonarz, jeden z patronów Ameryki Łacińskiej. Żył w latach 1549 – 1610. (Wspomnienia 13 i 14 lipca). Święty Franciszek Salezy, biskup francuski; doktor Kościoła, zakładał szkoły i kolegia. W roku 1610, wraz ze świętą Joanną Franciszką de Chantal, założył zakon wizytek. Autor wielu prac, głównie z dziedziny ascetyki, między innymi Filotea albo Droga do życia pobożnego (1608, wydanie polskie 1679), Teotyma albo Traktat o Bożej Miłości (1616, wydanie polskie 1751). Zmarł w 1622 roku. Patron literatów, dziennikarzy i prasy katolickiej. (Wspomnienie 24 stycznia). Święty Franciszek Regis, jezuita (około 1580 – 1640). Zakładał liczne stowarzyszenia i bractwa, mające służyć pogłębieniu życia religijnego. (Wspomnienie 16 czerwca). Święty Franciszek jezuita, nazwany „Apostołem Neapolu” i „Ojcem ubogich” (1642 – 1716). Prawo i teologię studiował w Neapolu, gdzie spędził 40 lat. (Wspomnienie 11 maja). Święty Franciszek Fasani, franciszkanin włoski (1681 – 1742). Jest autorem kilku dzieł teologicznych. (Wspomnienie 29 listopada). Święty Franciszek Maria z Camporosso, kapucyn włoski (1804 – 66). Uważano, że swoją śmiercią uchował Genuę od rozprzestrzenienia się zarazy i tragicznych skutków cholery. (Wspomnienie 20 września).
____________________________________________________________________
Znane postacie	François Villon, poeta francuski (1431 – ;po 1463). Francesco di Giorgio Martini, włoski malarz, architekt i rzeźbierz (1439 – ;1501). Francesco Petrarca, włoski poeta (20 VII 1304 – 19 VII 1374). Francisco de Almeida, pierwszy wicekról Indii portugalskich (około 1450 – ? 1 3 1510). Franciszek I de Valois, król Francji (12 IX 1494 – 31 III 1547). Francis Drake, angielski korsarz i podróżnik (około 1542 – 28 I 1596). Francis Bacon, filozof angielski (22 I 1561 – 9 IV 1626). Francesco Mochi, włoski rzeźbiarz (urodzony 1580). Francis Beaumont, angielski dramaturg i poeta (około 1585 – 6 III 1616). Francesco Borromini, właściwie Francesco Castelli, włoski architekt (25 IX 1599 – 2 VIII 1667). François Girardon, francuski rzeźbiarz (17 III 1628 – 1 IX 1715). François Fénelon de Salignac, pisarz francuski (3 VIII 1651 – 7 I 1715). Franciszek Bieliński, marszałek wielki koronny, od niego pochodzi nazwa warszawskiej ulicy Marszałkowskiej (około 1683 – 8 X 1766). Francis Hutcheson, angielski filozof (8 VIII 1694 – 1746). François Marie Arouet Voltaire, pisarz francuski (1694 – 1778). François Boucher, malarz francuski (21 IX 1703 – 30 V 1770). Franciszek I, cesarz rzymsko-niemiecki (8 XII 1708 – 18 VIII 1765). Francesco Guardi, włoski malarz (1712 – 1792). Franciszek Bohomolec, polski komediopisarz (29 I 1720 – 24 IV 1784). Francisco José Goya y Lucientes, hiszpański malarz (30 III 1746 – 16 IV 1828). Franciszek Zabłocki, poeta polski, komediopisarz (1752 – 1821). François Noël Babeuf, francuski rewolucjonista, główny przedstawiciel utopijnego komunizmu (23 IX 1760 – 27 V 1797). Franciszek Ksawery Dmochowski, pisarz polski, tłumacz i działacz polityczny (2 XII 1762 – 20 VI 1818). François René de Chateaubriand, pisarz francuski (4 IX 1768 – 4 VII 1848). Francis Scott Key, kompozytor amerykański (1 VIII 1779 – 11 I 1843). Daniel François Auber, kompozytor francuski (29 I 1782 – 12 V 1871). Franciszek Wężyk, pisarz polski (1785 – 1862). Franciszek Armiński, polski astronom (2 X 1789 – 14 I 1848). Jean-François Champollion, francuski egiptolog, odczytał hieroglify egipskie (23 XII 1790 – 4 III 1832). Franz Schubert, austriacki kompozytor (31 I 1797 – 19 XI 1828). France Prešeren, słoweński poeta (3 XII 1800 – 8 II 1849). Franciszek Salezy Dmochowski, polski pisarz i wydawca (14 III 1801 – 3 VIII 1871). Jean-François Gigoux, francuski malarz i grafik (urodzony 1806). Francesco De Sanctis, wloski. pisarz i działacz polityczny(28 III 1817 – 29 XII 1893). Charles-François Daubigny, malarz francuski (15 II 1817 – 19 II 1878). Francesco Giuseppe Nullo, generał wojsk polskich (1 III 1826 – 5 V 1863). Franciszek Kostrzewski, malarz i rysownik Warszawy (26 IV 1826 – 30 IX 1911). Franciszek Józef I, cesarz Austrii, król węgierski (18 VIII 1830 – 21 XI 1916). Franciszek Teodor Ejsmond, malarz polski (23 III 1859 – 13 VIII 1931). Franciszek Brzeziński, kompozytor polski (6 IX 1867 – 6 VIII 1944). Ferenc Lehar, węgiersko-austriacki kompozytor (30 IV 1870 – 24 X 1948). Franciszek Bujak, polski historyk (16 VIII 1875 – 21 III 1953). Francis William Aston, angielski fizyk, laureat Nagrody Nobla 1922 (1 IX 1877 – 20 XI 1945). Franco Alfano, kompozytor włoski, dokończył operę G. Pucciniego Trubadur, według szkiców po zmarłym twórcy (8 III 1876 – 27 X 1954). Franklin Delano Roosevelt, prezydent USA 1933 – 45 (30 I 1882 – 12 IV 1945). Franciszek Kleeberg, polski generał (1 II 1888 – 5 IV 1941). Francisco Franco, właściwie Francisco Paulino Hermenegildo Franco Bahamonde, dyktator hiszpański (4 XII 1892 – 20 XI 1975). Franciszek Strynkiewicz, rzeźbiarz polski (1893 – 1996). Frank Borzage, amerykański reżyser filmowy (23 IV 1893 – 19 VI 1962). Francis Scott Key Fitzgerald, pisarz amerykański (24 IX 1896 – 21 XII 1940). Frank Capra, amerykański reżyser filmowy (19 V 1897 – 3 IX 1991). Franciszek Hynek, polski pilot balonowy (1897 – 1958). Gary Cooper (Frank James Cooper), amerykański aktor filmowy (7 V 1901 – 13 V 1961). Franciszek Kamiński, generał, komendant Batalionów Chłopskich, działacz PSL (20 IX 1902 – 24 II 2000). Francis Bacon, malarz irlandzki (28 X 1909 – 28 IV 1992). Jan Franciszek Adamski, polski pisarz i aktor (urodzony 1923). Franco Zeffirelli, właściwie Gianfranco Corsi, włoski reżyser i scenograf (urodzony 12 II 1923). Franciszek Bartoszek, malarz, współzałożyciel grupy Czapka Frygijska (1910 – 1943). Francisco Rabal, właściwie Francisco Valera, hiszpański aktor (8 III 1926 – 29 VIII 2001). Kardynał Franciszek Macharski, metropolita krakowski (urodzony 20 V 1927). Franciszek Pieczka, aktor polski (urodzony 18 I 1928). Francesco Cossiga, prezydent Włoch (urodzony 26 VII 1928). Franciszek Adamski, socjolog polski (urodzony 1930). Franciszek Starowieyski, polski grafik i malarz (urodzony 1930). François Truffaut, francuski aktor i reżyser filmowy (6 II 1932 – 21 X 1984). Francis Ford Coppola, amerykański reżyser filmowy (urodzony 7 IV 1939). Franco Nero, włoski aktor filmowy (urodzony 1941). Franz Beckenbauer, piłkarz niemiecki (urodzony 11 IX 1945). Franciszek Maśluszczak, malarz polski (urodzony 1948).
____________________________________________________________________
Imię w poezji i sztuce	Kult świętego Franciszka z Asyżu sięgnął daleko poza Kościół. Niezwykła osobowość Biedaczyny z Asyżu (przydomek świętego) do dziś fascynuje poetów, pisarzy, plastyków i muzyków. W sztukach plastycznych jego atrybutami są habit, ptaki i stygmaty. Bohater utworów wielu autorów (Tomasz z Celano, G.K. Chesterton, W. Syrokomla, J. Kasprowicz, S. Themerson, T. Miciński i inni). Franciszek Moor z dramatu Zbójcy F. Schillera (1781). Jan Franciszek z utworu Kuzynek mistrza Rameau D. Diderota. Franciszek z cyklu powieści E. Zoli o rodzinie Rougon-Macquart (1871 – 93). Franz Biberkopf z powieści Berlin – Alexanderplatz A. Döblina. Karol Franciszek Myriel z powieści Nędznicy V. Hugo (1862). Franciszek Mouret z powieści E. Zoli Grzech księdza Mouret (1875). Krótkie szczęśliwe życie Franciszka Macombera, opowiadanie E. Hemingwaya (1936). Szczęście Frania, powieść W. Perzyńskiego. Franek z komedii W. Perzyńskiego Aszantka (1906). François z powieści R. Radigueta Opętanie (1923). François Sorel z powieści Mój przyjaciel Meaulnes Alain-Fourniera (1913). Franz Müller z powieści W. Berenta Próchno (1903). Frank Kennedy z powieści M. Mitchell Przeminęło z wiatrem (1936). Franek Rakoczy, bohater dwóch utworów W. Orkana: powieści W roztokach i dramatu Franek Rakoczy (1908). Franciszek Murek z dylogii powieściowej T. Dołęgi-Mostowicza Dr Murek zredukowany (1936) i Drugie życie doktora Murka (1936). Szczęście Frania powieść W. Perzyńskiego (1909). Czasem nosi imię to człowiek giętki, czarny, o połyskach płaszcza z aksamitnego fioletu, nosi je z wdziękiem, brawurą, lecz ginie młodo na piorunującą chorobę lub od ostrza sztyletu. Jasnowłosy bywa trwalszy, lepszy, bardziej godny zaufania i szacunku, wszakże w karty grywa nieostrożnie, często gęsto nie unika sideł trunku. - Kazimiera Iłłakowiczówna, „Franciszek” Światek nasz jest bardzo miły, Bartek pracuje nad siły, Za to Wit robi niewiele, Piotr obdziera i w niedziele, Jaś pełza przez życia drogę, Zdziś podstawia bliźnim nogę, Franio kłamie jak najęty, Prot całuje możnych w pięty, Stach rozbija, Leoś kradnie, I zabawnie jest, i ładnie - .Mikołaj Rodoć, „Światek nasz...” Franciszku! Ja na morze publicznej obrady Jak łódka za okrętem płynąłem w twe ślady. Żagielek mój z papieru i liny z jedwabiu, Spotkałem wroga! weź mię do twego korabiu. - Adam Mickiewicz, „Do Franciszka Grzymały”.
____________________________________________________________________
Przysłowia	Na świętego Franciszka przylatuje pliszka. Na świętego Franciszka zielenią się łany i ze swego zimowiska wracają bociany. Po świętym Franciszku już rżną na żytnisku. Na świętego Franciszka chłop już w polu nic nie zyska. (związane ze świętem 4 października)
____________________________________________________________________
Aforyzmy	Jeśli chodzi o dobre chęci, To Franciszek ma je w ogóle. Franciszkami bywali święci I króle(...) Dziś, gdy królem być trudno A jeszcze trudniej świętym, Franciszkom żyje się równo Od kołyski do renty.(...) - Ludwik Jerzy Kern
_____________________________________________________________________
Imiona na ekranie	Film o życiu świętego Franciszka pod tytułem Francesco w reżyzerii L. Cavaniego (1990), postać świętego odtwarzał Mickey Rourke. Ekranizacja powieści Opętanie R. Radigueta, pod tytułem Diabeł wcielony, w reżyserii C. Autant-Lary (1947), rolę François grał Gérard Philipe. Ekranizacje powieści Nędznicy V. Hugo w reżyserii R. Bernarda (1934), R. Bolesławskiego (1935), LeChanoisa (1957), R. Hosseina (1982) i A. Bille’a (1998). Ekranizacja powieści Przeminęło z wiatrem M. Mitchell w reżyserii V. Fleminga (1939). Ekranizacje Doktora Murka T. Dołęgi-Mostowicza: rolę Franciszka Murka w reżyserii J. Gardana (1939) grał Franciszek Brodniewicz, a w reżyserii W. Lesiewicza (serial TV 1979) – Jerzy Zelnik. Ekranizacja powieści Grzech księdza Mouret E. Zoli w reżyserii G. Franju (1970). Ekranizacja powieści Alain-Fourniera Mój przyjaciel Meaulnes w reżyserii. J. G. Abicocco (1967).
____________________________________________________________________
Prezentowane informacje o imionach zostały zaczerpnięte z następujących źródeł: 1. Wielki Kalendarz Imion opracowany przez p. Zbigniewa Chorążego [Zbich] i publikowanego na nieistniejącej już stronie evacska.republika.pl; 2. Wielkiej Księgi Imion publikowanej na portalu interia.pl [Interia Encyklopedia]; 3. Kalendarzy opracowywanych przez p. Wojciecha Sawickiego.
____________________________________________________________________________________________________________________
		^ INDEKS IMION!